ĐẶC ĐIỂM DÒNG CHẢY VEN BỜ BẮC TRUNG BỘ (HÀ TĨNH - THỪA THIÊN-HUẾ)

Hoa gió được xây dựng từ việc trích xuất số liệu gió tại điểm tính vùng biển ven bờ Hà Tĩnh - Quảng Bìnhtháng 4/2016. Từ phân bố tần suất về hướng và tốc độ gió, ta thấy, thời kỳ tháng 4/2016 gió tại vùng biển Hà Tĩnh - Quảng Bình có hướng chủ đạo là đông nam (SE) đến nam (S), tốc độ trung bình V ≈ 4 - 5 m/s, lớn nhất V = 7 m/s, ngoài ra còn có gió hướng bắc (N) và đông € với tỷ lệ < 10%. Đặc điểm phân bố chế độ gió như trên cho thấy thời kỳ tháng 4/2016 là thời kỳ chuyển tiếp từ mùa gió Đông Bắc sang mùa gió Tây Nam tại khu vực Bắc Trung Bộ với đặc trưng chủ yếu là gió có tốc độ nhỏ và không ổn định, hướng chủ đạo là SE, S, mang nhiều đặc trưng của gió mùa Tây Nam tại khu vực nghiên cứu.

Đặc điểm phân bố dòng chảy

Để thể hiện các đặc trưng phân bố dòng chảy tổng hợp trung bình ngày tại khu vực nghiên cứu cho thời kỳ tháng 4/2016 bài báo trình bày kết quả nghiên cứu tại những thời điểm mà trường dòng chảy có sự biến động mạnh về hướng và tốc độ nhưng vẫn bảo đảm thông tin về đặc điểm phân bố dòng chảy cho cả thời gian nghiên cứu. Diễn biến trường DCTHTBN tại vùng biển ven bờ Hà Tĩnh - Thừa Thiên-Huế có thể mô tả theo các thời kỳ khác nhau như sau: Từ 2-6/4/2016: Đặc trưng bởi trường dòng chảy không ổn định về hướng. Từ 2-3/4/2016 dòng có hướng từ nam lên bắc với tốc độ nhỏ V ≈ 0,1 m/s. Từ 4-5/4/2016 vùng biển phía bắc Đèo Ngang dòng có hướng từ bắc xuống nam, trong khi đó vùng biển phía nam Đèo Ngang dòng có hướng ngược lại từ nam lên bắc với tốc độ nhỏ V ≈ 0,1 m/s. Ngày 6/4/2016 vùng biển phía bắc Đèo Ngang dòng có hướng từ nam lên bắc, vùng biển phía nam Đèo Ngang (Quảng Bình - Quảng Trị) dòng có hướng từ bắc xuống nam, vùng biển phía nam Thừa Thiên-Huế dòng có hướng từ nam lên bắc với V ≈ 0,1 m/s (hình 5).

Từ 7-29/4/2016: Đặc trưng bởi trường dòng chảy ổn định về hướng (từ bắc xuống nam). Riêng khu vực phía nam Thừa ThiênHuế hướng dòng có biến động do tác động của quá trình tương tác động lực tại khu vực cửa vịnh Bắc Bộ. Do vậy, trong giai đoạn này đặc điểm phân bố dòng chảy tại khu vực nghiên cứu có thể phân thành các giai đoạn khác nhau như sau: Từ 7-9/4/2016: Dòng có hướng từ bắc xuống nam với tốc độ V ≈ 0,1 m/s. Riêng vùng biển phía nam Thừa Thiên-Huế (từ cửa Thuận An - Lăng Cô) dòng có hướng từ nam lên bắc với V ≈ 0,1 - 0,2 m/s. 

Từ 10-19/4/2016: Trên toàn dải ven bờ nghiên cứu dòng chảy có hướng từ bắc xuống nam với tốc độ V ≈ 0,1 - 0,2 m/s (hình 7). Trong giai đoạn này, các ngày 13-16/4/2016 tốc độ dòng chảy tương đối nhỏ với V ≤ 0,1 m/s. Từ 20-22/4/2016: Dòng có hướng từ bắc xuống nam với tốc độ nhỏ V ≈ 0,1 m/s. Riêng vùng biển phía nam Thừa Thiên-Huế (Thuận An - Lăng Cô) dòng có hướng từ nam lên bắc với V ≈ 0,1 m/s.Từ 23-29/4/2016: Trên toàn dải ven bờ Đặc điểm dòng chảy ven bờ Bắc Trung Bộ… 371 nghiên cứu dòng chảy có hướng từ bắc xuống nam với tốc độ tương nhỏ V ≤ 0,1 m/s.

Thảo luận

Trên phạm vi vịnh Bắc Bộ, dòng chảy tại dải ven bờ Hà Tĩnh - Thừa Thiên-Huế là một bộ phận cấu thành. Thời kỳ tháng 4/2016 dưới tác dụng của trường gió có hướng nam đông nam (SSE) dòng chảy gió có hướng bắc đông bắc (NNE) từ vùng biển ven bờ phía nam (Quảng Ngãi - Đà Nẵng) và cửa vịnh Bắc Bộ chảy vào vịnh Bắc Bộ về hướng đảo Hải Nam (Trung Quốc) hình thành hoàn lưu xoáy thuận. Do vậy, tại vùng biển nghiên cứu dòng chảy có hướng chủ đạo từ bắc xuống nam. Riêng phần phía bắc vịnh Bắc Bộ hệ dòng chảy còn bị ảnh hưởng của quá trình trao đổi nước qua eo Quỳnh Châu.

Vùng biển nghiên cứu đường bờ tương đối thẳng (bãi ngang) chỉ có hai khu vực làm hệ dòng chảy bị biến động mạnh là khu vực Đèo Ngang và mũi Lăng Cô. Trong đó, vịnh Lăng Cô là khu vực chắn dòng gây ra hiện tượng tụ nước mạnh nhất.

Dải ven biển Hà Tĩnh - Thừa Thiên-Huế thời kỳ tháng 4/2016 dòng ven bờ chảy từ bắc xuống nam. Tuy nhiên, khi đến khu vực Nam Thừa Thiên-Huế hệ dòng chảy ven bờ này bị mũi Lăng Cô chặn lại, mặt khác, hệ dòng chảy bắc-nam này cũng khó vượt sang vùng biển Đà Nẵng vì ngoài mũi Lăng Cô ngăn chặn chúng còn bị hệ dòng chảy ven bờ khu vực Đà Nẵng - Nam Thừa Thiên-Huế có hướng từ nam lên bắc tác động.

KẾT LUẬN

Nhìn chung, dòng chảy tổng hợp trung bình ngày trong tháng 4/2016 tại dải ven bờ Hà Tĩnh-Thừa Thiên Huế có xu hướng chảy từ bắc xuống nam có tốc độ nhỏ và không ổn định với những đặc điểm chính như sau:

Từ 2-6/4/2016: Đặc trưng bởi trường dòng chảy không ổn định về hướng, trong đó, từ 2- 3/4/2016 dòng có hướng từ nam lên bắc với tốc độ nhỏ V ≈ 0,1 m/s; từ 4-5/4/2016 vùng biển phía bắc Đèo Ngang dòng có hướng từ bắc xuống nam, trong khi đó, vùng biển phía nam Đèo Ngang dòng có hướng ngược lại (từ nam lên bắc) với tốc độ nhỏ V ≈ 0,1 m/s; ngày 6/4/2016 vùng biển phía bắc Đèo Ngang dòng có hướng từ nam lên bắc, vùng biển phía nam Đèo Ngang (Quảng Bình - Quảng Trị) dòng có hướng từ bắc xuống nam và vùng biển phía nam Thừa Thiên-Huế dòng có hướng từ nam lên bắc với V ≈ 0,1 m/s.

Từ 7-29/4/2016: Đặc trưng bởi trường dòng chảy ổn định về hướng (từ bắc xuống nam) trên toàn khu vực nghiên cứu. Riêng khu vực phía nam Thừa Thiên-Huế hướng dòng có biến động do tác động của quá trình tương tác động lực tại khu vực cửa vịnh Bắc Bộ.

NGUỒN: ĐẶC ĐIỂM DÒNG CHẢY VEN BỜ BẮC TRUNG BỘ (HÀ TĨNH - THỪA THIÊN-HUẾ) THỜI KỲ 4/2016 (Lê Đình Mầu và n.n.k)